Browse Category

prawo medyczne

uszczerbek-na-zdrowiu

Narażenie pacjenta na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu

Lekarze, w sytuacji popełnionego przez siebie błędu lekarskiego podczas udzielanych świadczeń medycznych, mogą stanąć przed zarzutem narażenia pacjenta na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Jest to przestępstwo stypizowane w Kodeksie Karnym w art. 160. Zgodnie z tym przepisem:

1. Kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
2. Jeżeli na sprawcy ciąży obowiązek opieki nad osobą narażoną na niebezpieczeństwo, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
4. Nie podlega karze za przestępstwo określone w § 1-3 sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo.
5. Ściganie przestępstwa określonego w § 3 następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Czynność sprawcza lekarza – narażenie, została w Kodeksie Karnym ujęta bardzo szeroko. Nie jest to niestety żaden konkretny sposób zachowania czy działania. Jako narażenie należy traktować wszelkie zachowania lekarza, które mogą spowodować skutki w postaci utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pacjenta. Narażenie to może polegać tak to na działaniu jak i zaniechaniu. Sytuacja oskarżanego lekarza jest o tyle trudna, iż jest on gwarantem, czyli osobą na której ciąży szczególny obowiązek opieki nad pacjentem czyli osobą szczególnie narażoną na niebezpieczeństwo.

Narażenie poprzez działanie lekarza polegać może na wykonaniu pewnej czynności, która jest sprzeczna z aktualną wiedzą medyczną, wskazaniami nauki czy przepisami prawa.
Z zaniechaniem zaś lekarza mamy do czynienia w przypadku braku realizacji nałożonego na niego obowiązku.

W istocie ustalenia te będą sprowadzały się do tego czy lekarz popełnił błąd lekarski i jakiego rodzaju był to błąd. O tym w postępowaniu przygotowawczym lub sądowym decydują powołani biegli specjaliści różnym dziedzin medycznych.

Sąd uznając lekarza winnym popełnienia przestępstwa z art. 160 § 2 kk prócz kary pozbawienia wolności może również jako środek karny nałożyć obowiązek doskonalenia zawodowego. Na rzecz pokrzywdzonego lub jego rodziny (w razie śmierci pacjenta) może zostać zasądzone zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, o ile stosowny wniosek zostanie przez nich podczas procesu zgłoszony. Wobec lekarza dotychczas niekaranego najczęściej wymierzona kara pozbawienia wolności jest warunkowo zawieszana.

Jednostki organizacyjne prokuratury do spraw błędów medycznych już działają

Dnia 15 kwietnia 2016 roku weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 roku (Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury) przewidujące możliwość utworzenia w prokuraturach odrębnych komórek organizacyjnych zajmujących się wyłącznie sprawami karnymi związanymi z błędami medycznymi.

Zgodnie z przyjętą regulacją prawną w prokuraturach regionalnych mogą być tworzone działy, które zakresem swej właściwości przedmiotowej obejmą prowadzenie i nadzorowanie spraw dotyczących błędów medycznych, których skutkiem jest śmierć człowieka. Z kolei na poziomie prokuratur okręgowych mogą zostać utworzone działy zajmujące się prowadzeniem i nadzorowaniem spraw dotyczących błędów medycznych, których skutkiem jest ciężkie uszkodzenia ciała człowieka. Utworzenie powyższych jednostek w ramach struktur organizacyjnych prokuratur ma jedynie charakter fakultatywny, a zatem jeżeli w prokuraturach nie zostaną utworzone wspomniane działy, to wówczas odpowiednio prokurator regionalny lub okręgowy może powierzyć prowadzenie i nadzorowanie tych spraw, jednemu lub kilku prokuratorom.

Jak wskazuje Prokuratura Krajowa, liczba spraw karnych dotyczących błędów lekarskich oraz szeroko rozumianego personelu medycznego, a także ich skomplikowany charakter, wymagający wiedzy specjalistycznej zarówno na gruncie postępowania dowodowego, jak i organizacyjnego, to podstawowe powody wskazujące na konieczność utworzenia wyspecjalizowanych komórek organizacyjnych prokuratur lub stanowisk prokuratorskich. Warto w tym miejscu również wspomnieć, że przeprowadzona jeszcze w ramach Prokuratury Generalnej ocena dotychczasowej praktyki prokuratorskiej w zakresie prowadzenia postępowań przygotowawczych w przedmiocie błędów medycznych, wykazała bardzo zróżnicowany poziom merytoryczny przygotowania prokuratorów do prowadzenia tego rodzaju spraw, co z kolei przekładało się również na przewlekłość prowadzonych postępowań.

Jak podaje Prokuratura Krajowa, Samodzielne Działy do Spraw Błędów Medycznych zostały utworzone w prokuraturach regionalnych w Warszawie, Katowicach, Krakowie i Lublinie. Z kolei w prokuratorach regionalnych w Łodzi, Gdańsku, Szczecinie, Wrocławiu, Rzeszowie, Białymstoku i Poznaniu sprawami związanymi z błędami medycznymi będą zajmować się wyspecjalizowani koordynatorzy.

Zasady otrzymywania bezpłatnych leków przez seniorów po 75. roku życia

Od dnia 1 września 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 sierpnia 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie recept lekarskich. Rozporządzenie to wydane zostało w związku z ustawą z dnia 18 marca 2016 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych z budżetu państwa oraz niektórych innych ustaw. Zasadniczym celem rozporządzenia jest zapewnienie świadczeniobiorcom po 75. roku życia bezpłatnych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych.

 

Bezpłatne leki otrzymać mogą osoby, które w dniu wystawienia recepty ukończyły 75. rok życia. Wiek świadczeniobiorców oceniany jest przez osobę wystawiającą receptę na podstawie numeru PESEL. Osobami uprawnionymi do wystawienia recepty na leki refundowane w ramach programu są: lekarze podstawowej opieki zdrowotnej (lekarze pierwszego kontaktu w przychodniach), pielęgniarki POZ oraz lekarze wypisujący recepty tzw. pro auctore i pro familae (recepty wypisywane dla siebie samego lub dla członków swojej rodziny). Z możliwości wystawiania recept obejmujących darmowe leki wyłączony został znaczny krąg podmiotów. Recept tych nie mogą wystawiać lekarze POZ pełniący dyżur w ramach nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, lekarze- specjaliści oraz lekarze POZ udzielający świadczeń zdrowotnych świadczeniobiorcy niewystępującym na ich „liście aktywnej” (np. w przypadku wizyty u lekarza POZ w czasie wyjazdu u rodziny).

 

Oprócz wymogu ukończenia 75. roku życia w celu uzyskania darmowego leku świadczeniodawca musi uzyskać receptę na jeden z leków objętych wykazem. Wykaz stanowi załącznik opublikowany został w formie obwieszczenia Ministra Zdrowia i określa on substancje czynne oraz nazwy leków objętych refundacją. Istotne jest, że na receptach dotyczących bezpłatnych leków w miejscu oznaczonym jako kod uprawnień dodatkowych musi zostać wpisana przez lekarza wystawiającego litera „S”. Jeśli zachodzi tzw. zbieg refundacji (refundacja wynika z różnych podstaw) lekarz zobligowany jest do wpisania dwóch kodów uprawnień. Tylko recepta sporządzona w powyższy sposób (w szczególności: zawierająca znak „S”) jest podstawą do uzyskania w aptece leku z pełną refundacją.

 

Szczegółowe informację na temat programu znaleźć można w poradniku na stronie: http://75plus.mz.gov.pl/