Szerszy dostęp do dokumentacji medycznej oraz wypełnianie luk prawnych

Szerszy dostęp do dokumentacji medycznej oraz wypełnianie istniejących luk prawnych – projekt zmieniający ustawę o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

W dniu 13 stycznia 2017 r. do Sejmu RP skierowano projekt ustawy o zmianie ustawy o Prawach Pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (druk sejmowy 1218). Szereg rozwiązań postulowanych w tym projekcie zmierza w kierunku zapewnienia szerszego dostępu do dokumentacji medycznej, doprecyzowania zasad tego dostępu jak również wypełnienia istniejących luk prawnych w zakresie ochrony praw pacjenta.
W projekcie zostało przewidzianych szereg rozwiązań mających na celu ochronę danych zawartych w dokumentacji medycznej jak i doprecyzowanie zasad realizacji prawa dostępu do dokumentacji medycznej. Dokumentacja medyczna będzie udostępniana: do wglądu w miejscu udzielania świadczeń zdrowotnych (z możliwością sporządzenia notatek lub zdjęć), przez sporządzenie jej wyciągu, odpisu, kopii lub wydruku, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznym nośniku danych. Za bardzo ważną zmianę uznać należy przewidziane w art. 20 ust. 2 prawa osoby najbliższej do uzyskania dostępu do dokumentacji medycznej. Obecne uregulowania, zawierające zamknięty katalog podmiotów uprawnionych do dostępu do dokumentacji po śmierci pacjenta blokowały w pewnych przypadkach możliwość uzyskania takich dokumentów np. przez rodziców zmarłych dzieci. W takich przypadka znacząco utrudniona jest możliwość dochodzenia roszczeń za błędy medyczne.

Projektodawca postuluje wprowadzenie do ustawy nowego art. 20a, w którym wyrażone zostanie wprost prawo pacjenta do leczenia od bólu. Chociaż na gruncie obecnego stanu prawnego nie ulega wątpliwości, że pacjent uprawniony jest do otrzymywania w procesie leczniczym leków przeciwbólowych, to jednak głośne przypadki medialne świadczą o istotnych zaniechaniach podmiotów leczniczych w tym zakresie. Jasne wyeksponowanie tego prawa w przepisach ustawy może mieć istotne znaczenie między innymi przy porodach, gdzie często odmawia się kobietom dostępu do tego typu środków, nawet pomimo ich wyraźnego żądania.

W projekcie zostało również wyrażone wprost prawo do godnego umierania. Również do tej propozycji odnieść należy się z aprobatą. Wyrażenie tego prawa wprost może przyczynić się do traktowania pacjentów nieuleczalnie chorych oraz leczonych paliatywnie z należytą każdemu pacjentowi godnością. Projektodawca zaproponował również w art. 21 ust. 1 prawa osoby najbliższej do obecności przy udzielaniu świadczenia zdrowotnego. Z pewnością na realizację tego prawa wpływ będzie miała praktyka, jednak w niektórych przypadkach np. przy porodach może ono stanowić podstawę prawną domagania się tego, aby towarzyszyć osobie najbliższej.

Projektodawca zdecydował się również wypełnić niektóre luki prawne w uregulowaniu postępowania przed wojewódzkimi komisjami ds. orzekania o zdarzeniach medycznych. Do tej pory postępowanie to, odwołujące się w pewnym zakresie do przepisów postępowania cywilnego, zawierało wiele luk rozwiązywanych przez komisje ad hoc. Przewodniczący komisji określony został jako podmiot kompetentny do oceny wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego z perspektywy spełnienia wymogów formalnych. Do tej pory istniały zasadnicze wątpliwości prawne co do takich działań, gdyż przewodniczący nie posiadał ustawowego umocowania do wydawania orzeczeń (wydawać je mogła tylko komisja). Jako wypełnienie luki prawnej uznać również należy wprowadzenie procedury przekazania wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego do właściwej komisji. Do tej pory komisje w różny sposób odnosiły się do wniosków wnoszonych niezgodnie z właściwością miejscową. Często dokonywały tzw. fizycznego zwrotu co nie tylko nie znajdowało oparcia w żadnej z istniejących procedur (k.p.c. czy k.p.a.) a dodatkowo często powodowało zamknięcie stronie możliwości dochodzenia swoich praw z uwagi na upływ 6-cio miesięcznego terminu na złożenie wniosku w trakcie zwracania wniosku.

Czy wszystkie z powyższych rozwiązań staną się obowiązującym prawem okaże się po przejściu pełnej ścieżki ustawowej. O końcowym rozstrzygnięciu losów projektu zamieszczona zostanie informacja na stronie Kancelarii.